Veelgestelde vragen

Amnesty onderzoekt of regeringen zich houden aan de mensenrechten die zijn afgesproken door bijna alle landen ter wereld. Als dat niet zo is komt Amnesty in actie door zoveel mogelijk bekendheid te geven aan de schendingen van mensenrechten. Iedereen kan helpen door brieven te schrijven waarin ze regeringen vragen om zich aan de mensenrechten te houden. Amnesty vindt het ook belangrijk dat iedereen weet wat mensenrechten zijn. Daarom organiseert Amnesty ook lessen op school en kunnen scholieren gratis materiaal over mensenrechten en kinderrechten bestellen.

Amnesty betekent amnestie: het kwijtschelden van straf. Amnesty vraagt om amnestie voor gewetensgevangenen, want die horen helemaal niet thuis in de gevangenis. Amnesty vindt trouwens niet dat iedereen zomaar recht heeft op amnestie. Criminelen moeten natuurlijk worden gestraft, net als mensen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen.

Het komt van een oud Chinees spreekwoord: het is beter een kaars op te steken dan de duisternis te vervloeken. Dat betekent dat je beter zelf wat kunt doen om een vervelende situatie te veranderen dan er alleen maar over te mopperen. Het prikkeldraad staat voor de gevangenissen.

In 1960 las de Engelse advocaat Peter Benenson in de krant dat twee Portugese studenten veroordeeld waren tot zeven jaar gevangenisstraf. De studenten hadden in een restaurant geproost op de vrijheid. In die tijd was Portugal een dictatuur en waren alle op- en aanmerkingen over het regime in het openbaar verboden.

Benenson was boos over hun straf en vond het onterecht. Hij schreef hierover een artikel in het Engelse dagblad The Observer. In dat artikel vroeg hij mensen om protestbrieven te schrijven naar landen waar mensen gevangen zitten vanwege hun mening. Dat artikel werd door veel kranten in andere landen overgenomen. In ons land verscheen het in de Volkskrant. Duizenden mensen reageerden. Benenson noemde de actie: Appeal for Amnesty 1961. In juni 1962 werd besloten om het werk voort te zetten. Amnesty International was begonnen.

Amnesty heeft ongeveer 2,2 miljoen leden uit meer dan 150 landen. Hiervan wonen er ruim 300.000 in Nederland.

Amnesty International is een onafhankelijke en onpartijdige organisatie die de naleving van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens nastreeft. Amnesty richt zich daarbij met name op het recht op leven en bescherming tegen marteling, het recht op vrijheid van geweten en meningsuiting en het recht om niet te worden gediscrimineerd.

Amnesty International doet onderzoek naar ernstige schendingen van deze rechten en voert actie om die schendingen tegen te gaan en te voorkomen. Belangrijkste actiepunten van Amnesty International zijn:

• afschaffen van de doodstraf
• uitbannen van marteling
• stoppen van moorden en andere levensbedreigende maatregelen door regeringen of politieke groeperingen
• vrijlaten van alle mensen die vastzitten alleen vanwege hun mening of overtuiging
• tegengaan van ernstige discriminatie op grond van politieke opvattingen, huidskleur, afkomst, geslacht of seksuele oriëntatie
• opkomen voor mensen die onder heel slechte omstandigheden leven, wonen en/of werken.

Dit betekent dat Amnesty actie voert tégen martelingen, vóór het afschaffen van de doodstraf, maar ook tégen het doden van mensen door bijvoorbeeld uithongering of weigeren van medische hulp. Verder wil Amnesty dat iedereen een eerlijk proces krijgt en dat er geen mensen worden vastgehouden omdat zij een andere mening hebben dan de overheid.

In Nederland werken op het landelijk secretariaat in Amsterdam ruim tweehonderd mensen. Ongeveer 120 mensen worden betaald en ongeveer 80 mensen werken vrijwillig op het secretariaat. De medewerkers hebben de opleiding en ervaring die past bij hun functie. Om te zorgen dat iedereen deskundig is en blijft, volgen Amnesty-medewerkers regelmatig allerlei cursussen.

Alle korte films en clips zijn verwerkt in onze lesmaterialen. Wij bieden geen speelfilms of lange documentaires voor in de klas. U kunt de meeste clips en korte films bekijken op deze website. Zoals de zes korte clips op deze website die speciaal gemaakt zijn voor kinderen. De onderwerpen zijn o.a. het werk van Amnesty, discriminatie en vluchtelingen. Ook de korte filmpjes over de familie Muthuku in een grote sloppenwijk in Nairobi, Kenia kunt u via internet tonen in de klas. Een andere optie is Mensjesrechten, korte filmpjes over schendingen van kinderrechten in Nederland en Europa. De situaties worden door de kinderen zelf beschreven.

U kunt een Amnesty gastdocent aanvragen via een formulier op deze website of jongeren [at] amnesty [dot] nl (via een e-mail.) Een gastles moet wel minimaal 4 weken van tevoren worden aangevraagd. Kijk voor een voorbeeld naar deze les op een school in Leiden.

Niet iedereen die in de gevangenis zit, is crimineel. Amnesty vindt dat gewetensgevangenen vrijgelaten moeten worden en alle gevangenen recht hebben op een eerlijk proces. Dat is lang niet overal vanzelfsprekend. Amnesty voert ook actie tegen marteling en tegen de doodstraf. Daar mag niemand het slachtoffer van worden, wat hij of zij ook gedaan heeft.

Amnesty doet onderzoek over de hele wereld en vindt dat alle landen zich aan de mensenrechten moeten houden. Amnesty maakt geen top tien van landen die zich het meest misdragen. Het is onmogelijk om de landen met elkaar te vergelijken, bovendien levert het niets op. In plaats daarvan probeert Amnesty om ervoor te zorgen dat de mensenrechten overal gerespecteerd worden.

Het hoofdkantoor van Amnesty (het Internationaal Secretariaat) zit in Londen. Van daaruit werken onderzoekers die informatie verzamelen over de mensenrechtenschendingen in de hele wereld. Zij krijgen informatie via:

• kranten, tijdschriften, radio en televisie
• verhalen van (ex-)gevangenen en hun familie
• verhalen van advocaten, vluchtelingen en organisaties (bijvoorbeeld kerken, moskeeën en vakbonden)
• bezoeken die ze brengen aan verschillende landen.

Alle informatie wordt zorgvuldig gecontroleerd.

Amnesty voert een sterke politieke lobby en houdt zich intensief bezig met benadering en advisering van regeringen en commissies van de Verenigde Naties. Dat betekent dat medewerkers van Amnesty regelmatig contact hebben met vertegenwoordigers van de nationale en internationale politiek om te praten over de mensenrechten. In Nederland is de relatie met bestuurders behoorlijk goed, ze nemen Amnesty serieus, vertrouwen op de informatie en luisteren naar de argumenten. Er zijn ook landen die proberen om uitspraken van Amnesty belachelijk te maken en in twijfel te trekken. Amnesty is een onpartijdige organisatie die niet gebonden is aan een regering, ideologie of godsdienst.

Het is voor Amnesty erg belangrijk om zoveel mogelijk aandacht te krijgen voor haar acties en informatie over mensenrechtenschendingen. Hoe meer aandacht er is, hoe eerder mensen er wat tegen willen doen. Daarom heeft Amnesty veel contact met de media. Regelmatig nemen radio, televisie, dag- en weekbladen informatie van Amnesty over. Soms helpt Amnesty een televisieomroep om een documentaire te maken over mensenrechten of kinderrechten, zoals een aflevering van Klokhuis of Mensjesrechten over kinderrechten

De mensenrechten zijn heel belangrijk, maar kinderen kunnen nog wel wat extra bescherming gebruiken. Daarom zijn de kinderrechten nog uitgebreider dan de mensenrechten.

Amnesty vindt dat alle kinderen moeten weten wat hun rechten zijn. Daarom geven ze daar informatie over. Medewerkers van Amnesty controleren of landen zich aan de kinderrechten houden. Als er heel veel mis is, komt Amnesty in actie.

Er zijn verschillende tijdschriften die Amnesty uitgeeft om mensen te informeren over haar werk en de mensenrechten. Volwassenen krijgen één keer per maand Wordt Vervolgd. Voor leden die actief zijn voor Amnesty is er maandelijks Amnesty in Actie. Leden die globaal op de hoogte willen blijven krijgen AmnestyNU. Ook zijn er Amnesty-nieuwsbrieven over verschillende werkterreinen van Amnesty en voor mensen in de verschillende regio's in Nederland. Behalve tijdschriften maakt Amnesty ook folders, posters, ansichtkaarten, boeken en allerlei andere dingen.

Amnesty vraagt en krijgt géén geld van regeringen. Als dat wel zou gebeuren zou Amnesty afhankelijk worden van die regeringen en dan kun je moeilijker commentaar leveren als die regeringen zich niet aan de mensenrechten houden. Al het geld komt van giften en contributies van leden. Als je geld wilt geven aan Amnesty, kun je niet bepalen wat ermee gebeurt. Amnesty wil vrij zijn om het uit te geven aan de dingen die het meest noodzakelijk zijn. Amnesty heeft het CBF-keurmerk. Dat keurmerk krijgen organisaties die minder dan 25 procent van hun inkomsten aan fondsen- en ledenwerving besteden. Amnesty zit daar ruim onder.

Amnesty drijft voornamelijk op vrijwilligers, ongeveer twee-derde van de medewerkers op het kantoor van Amnesty heeft een betaalde baan. Geld gaat verder naar campagnes, onderzoek, informatiemateriaal, lesmateriaal en publicaties. Amnesty Nederland geeft jaarlijks een flinke bijdrage aan het Internationaal Secretariaat in Londen. Dit geld is voor onderzoek, voorlichting en Amnesty-afdelingen in andere landen die minder geld hebben. Ook steunt Amnesty soms gezinnen die geen inkomen hebben omdat de kostwinner als gewetensgevangene gevangen zit.

Amnesty voert actie op veel verschillende manieren. Sommige worden uitgevoerd door individuele leden, andere door de plaatselijke groepen, en weer andere door de landelijke en internationale kantoren. In de bliksemacties reageren mensen heel snel - meestal per fax of e-mail - op berichten over dreigende schendingen van mensenrechten, bijvoorbeeld wanneer iemand is opgepakt en de vrees bestaat dat hij of zij wordt gemarteld. Bij andere schrijfacties ligt de nadruk op een zo groot mogelijk aantal brieven.

Jongeren kunnen meedoen aan de jongeren schrijfacties door lid te worden van het Jongeren Actie Netwerk, dan ontvang je maandelijks per e-mail een schrijfactie.

Op grote festivals zoals Lowlands en Pinkpop vraagt Amnesty aandacht voor de mensenrechten.

Veel acties van Amnesty zijn succesvol. Soms is het resultaat duidelijk: een gewetensgevangene wordt vrijgelaten, een 'verdwenen' persoon komt terecht, een doodvonnis wordt omgezet of uitgesteld. Maar meestal is het resultaat moeilijk te meten. De regering van een land zegt niet graag dat een gevangene is vrijgelaten vanwege het werk van Amnesty, maar veel (ex-)gevangenen zeggen wel dat zij hun leven of vrijheid aan Amnesty te danken hebben. Voor hen is het vaak en enorme steun als ze horen dat er mensen zijn die weten wat hen overkomt en die proberen om hun situatie te verbeteren. Amnesty zorgt er ook voor dat steeds meer mensen op de hoogte zijn van de mensenrechten en er actie voor voeren. Amnesty heeft bijvoorbeeld meegeholpen dat de Verenigde Naties in 1984 het Verdrag tegen Foltering aangenomen hebben.

Je kunt meehelpen om het werk van Amnesty bekend te maken, bijvoorbeeld door je spreekbeurt of werkstuk over kinderrechten of Amnesty te doen. Je kunt ook brieven schrijven en e-mailen. Wanneer je dat regelmatig wilt doen kun je je opgeven voor het Jongeren Actienetwerk. En je kunt natuurlijk je Maatschappelijke Stage bij Amnesty doen!

Amnesty is een vereniging, dat betekent dat de leden inspraak hebben in het beleid. De leden hebben een Ledenraad gekozen. Deze Ledenraad komt regelmatig bij elkaar.  Dan bespreken ze de resultaten van het afgelopen jaar en de plannen voor de komende periode. Er is ook een bestuur gekozen. De voorzitter van het bestuur is Sandra Lutchman. Bij het Secretariaat in Amsterdam staat directeur Eduard Nazarski aan het hoofd. Internationaal wordt Amnesty geleid door een Secretaris-Generaal, dat is Salil Shetty. Alle nationale afdelingen hebben inspraak in het internationale beleid. Ze komen één keer in de twee jaar bij elkaar.

Amnesty geeft geen adressen door van ter dood veroordeelden. Als je zestien of ouder bent, kun je terecht bij Stichting Outside-Inside, een Nederlandse organisatie die je koppelt aan een Amerikaanse gevangene. Er wordt wel om een jaarlijkse bijdrage gevraagd. Wanneer je wilt schrijven naar gewetensgevangenen, kun je de GRTZ! set aanvragen via jongeren [at] amnesty [dot] nl

Je kunt je op allerlei manieren inzetten voor de rechten van de mens  Je kunt een actiegroep oprichten en demonstraties organiseren, maar je kunt ook bij jou op school aandacht vragen voor de mensenrechten en de acties van Amnesty. Bijvoorbeeld door een poster op te hangen of samen met je klasgenoten handtekeningen te verzamelen.

Politieke gevangenen zitten vast vanwege hun politieke ideeën of handelingen. Het grote verschil met gewetensgevangenen is dat politieke gevangenen mogelijk wel geweld hebben gebruikt. Daarom vraagt Amnesty voor politieke gevangenen geen vrijlating, maar wel een eerlijk proces. Dat proces moet niet al te lang op zich laten wachten. Sommige politieke gevangenen zitten maanden of jaren vast voordat hun zaak voor de rechter komt.

Dat zijn mensen die in de gevangenis zitten vanwege hun mening, politieke, godsdienstige of andere overtuiging, etnische afkomst, geslacht, kleur of taal, en die geen geweld hebben gebruikt of hebben aangezet tot geweld. Amnesty vindt dat gewetensgevangenen onmiddellijk moeten worden vrijgelaten.

Ieder mens heeft rechten die altijd en overal gelden. Dit zijn er een paar: Je het recht om te zeggen wat je denkt. Je hebt recht op leven. Als je gevaar loopt, mag je vluchten naar een land waar je veilig bent. Je hebt het recht om je eigen godsdienst te kiezen. Dit zijn mensenrechten. In 1948 hebben heel veel landen afgesproken welke rechten dat zijn in de UVRM. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens beschermt mensen tegen onrechtvaardige behandeling door degenen die de macht hebben.